Τι είναι ο υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος;
Ο υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος είναι η διαδικασία καταγραφής και ποσοτικοποίησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με τη λειτουργία μιας επιχείρησης, ενός οργανισμού, μιας δραστηριότητας ή ενός προϊόντος. Οι εκπομπές αποτυπώνονται συνήθως σε τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα, γνωστού ως tCO₂e, ώστε διαφορετικά αέρια του θερμοκηπίου να εκφράζονται σε μία κοινή μονάδα μέτρησης.
Πώς υπολογίζεται το ανθρακικό αποτύπωμα μιας επιχείρησης;
Ο υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος μιας επιχείρησης πραγματοποιείται με τη συλλογή δεδομένων, όπως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, οι μετακινήσεις, τα εταιρικά οχήματα, τα ψυκτικά μέσα και τα απόβλητα. Τα δεδομένα πολλαπλασιάζονται με τους κατάλληλους συντελεστές εκπομπών και μετατρέπονται σε ποσότητες CO₂e.
Η διαδικασία περιλαμβάνει συνήθως:
- τον καθορισμό των οργανωτικών ορίων,
- την καταγραφή των πηγών εκπομπών,
- τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων,
- την εφαρμογή των συντελεστών εκπομπών,
- την κατηγοριοποίηση των εκπομπών σε Scope 1, 2 και 3,
- την παραγωγή της τελικής έκθεσης ανθρακικού αποτυπώματος.
Ποια δεδομένα χρειάζονται για τον υπολογισμό ανθρακικού αποτυπώματος;
Τα δεδομένα που απαιτούνται εξαρτώνται από τη δραστηριότητα και τα όρια του υπολογισμού. Συνήθως περιλαμβάνουν:
- λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας,
- κατανάλωση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων καυσίμων,
- στοιχεία εταιρικών οχημάτων,
- ποσότητες και τύπους ψυκτικών μέσων,
- επαγγελματικά ταξίδια,
- μετακινήσεις εργαζομένων,
- μεταφορές προϊόντων και πρώτων υλών,
- παραγόμενα απόβλητα,
- αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.
Η σωστή οργάνωση και τεκμηρίωση των δεδομένων είναι σημαντική για την ακρίβεια και την επαληθευσιμότητα των αποτελεσμάτων.
Τι είναι οι εκπομπές Scope 1, Scope 2 και Scope 3;
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μιας επιχείρησης κατηγοριοποιούνται συνήθως σε Scope 1, Scope 2 και Scope 3, ανάλογα με την πηγή από την οποία προέρχονται και τον βαθμό ελέγχου που έχει η επιχείρηση πάνω σε αυτές.
Scope 1 είναι οι άμεσες εκπομπές που προέρχονται από πηγές που ανήκουν ή ελέγχονται από την επιχείρηση, όπως η κατανάλωση καυσίμων σε λέβητες, καυστήρες, γεννήτριες, εταιρικά οχήματα, καθώς και οι διαρροές ψυκτικών μέσων.
Scope 2 είναι οι έμμεσες εκπομπές που συνδέονται με την κατανάλωση αγοραζόμενης ενέργειας, κυρίως ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και θερμότητας, ψύξης ή ατμού, όπου εφαρμόζεται.
Scope 3 είναι οι λοιπές έμμεσες εκπομπές που προκύπτουν στην αλυσίδα αξίας της επιχείρησης, όπως οι προμήθειες προϊόντων και υπηρεσιών, οι μεταφορές, τα επαγγελματικά ταξίδια, οι μετακινήσεις εργαζομένων, τα απόβλητα, η χρήση των πωληθέντων προϊόντων και άλλες δραστηριότητες που δεν ανήκουν άμεσα στην επιχείρηση αλλά σχετίζονται με τη λειτουργία της.
Η κατηγοριοποίηση αυτή βοηθά την επιχείρηση να κατανοήσει καλύτερα πού παράγονται οι εκπομπές της και να οργανώσει πιο στοχευμένες δράσεις μείωσης.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ανθρακικού αποτυπώματος επιχείρησης και προϊόντος;
Το ανθρακικό αποτύπωμα επιχείρησης καταγράφει τις εκπομπές που συνδέονται με τη συνολική λειτουργία ενός οργανισμού μέσα σε μια συγκεκριμένη περίοδο, συνήθως ένα ημερολογιακό έτος.
Το ανθρακικό αποτύπωμα προϊόντος υπολογίζει τις εκπομπές που σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο προϊόν κατά τα στάδια του κύκλου ζωής του, όπως η παραγωγή πρώτων υλών, η κατασκευή, η συσκευασία, η μεταφορά, η χρήση και η τελική διάθεση.
Επομένως, πρόκειται για δύο διαφορετικά αντικείμενα υπολογισμού, τα οποία απαιτούν διαφορετικά δεδομένα και διαφορετικό καθορισμό ορίων.
Γιατί είναι σημαντικός ο υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος;
Ο υπολογισμός βοηθά μια επιχείρηση να γνωρίζει από ποιες δραστηριότητες προέρχονται οι σημαντικότερες εκπομπές της. Με βάση τα αποτελέσματα μπορεί να θέσει μετρήσιμους στόχους μείωσης, να παρακολουθεί την πρόοδό της και να λαμβάνει καλύτερες αποφάσεις σχετικά με την ενέργεια, τις μεταφορές, τις προμήθειες και τη διαχείριση αποβλήτων.
Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει:
- τη συμμόρφωση με κανονιστικές απαιτήσεις,
- τη στρατηγική ESG,
- την προετοιμασία εκθέσεων βιωσιμότητας,
- τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς και εφοδιαστικές αλυσίδες,
- τη μείωση λειτουργικού κόστους,
- την τεκμηρίωση περιβαλλοντικών στόχων.
Οι ανταγωνιστικές σελίδες που κατατάσσονται για το συγκεκριμένο keyword συνδέουν επίσης τον υπολογισμό με τη μέτρηση, τη μείωση εκπομπών και τη συμμόρφωση με τον Κλιματικό Νόμο.
Ποιες επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να υποβάλλουν έκθεση ανθρακικού αποτυπώματος;
Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος προβλέπει υποχρέωση υποβολής έκθεσης ανθρακικού αποτυπώματος για συγκεκριμένες κατηγορίες νομικών προσώπων που εμπίπτουν στο άρθρο 20 του Ν. 4936/2022.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, ανάλογα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις του νόμου, εισηγμένες επιχειρήσεις, πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, πάροχοι ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, ύδρευσης, ταχυμεταφορών, logistics, συγκοινωνιακού έργου και μεγάλες επιχειρήσεις λιανικής.
Επειδή η υπαγωγή εξαρτάται από τη νομική μορφή, τον κλάδο και τα χαρακτηριστικά της επιχείρησης, χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος πριν θεωρηθεί μια επιχείρηση υπόχρεη.
Πότε υποβάλλεται η έκθεση ανθρακικού αποτυπώματος;
Οι υπόχρεες επιχειρήσεις του άρθρου 20 οφείλουν να υποβάλλουν έως τις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους έκθεση ανθρακικού αποτυπώματος για το προηγούμενο έτος αναφοράς.
Η υποβολή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά στην αρμόδια πλατφόρμα για την κλιματική αλλαγή και τη βιωσιμότητα, με ταυτοποίηση μέσω των εταιρικών κωδικών Taxisnet.
Είναι απαραίτητη η επαλήθευση του ανθρακικού αποτυπώματος;
Η ανάγκη επαλήθευσης εξαρτάται από τον σκοπό του υπολογισμού, το πρότυπο που εφαρμόζεται και τις κανονιστικές υποχρεώσεις της επιχείρησης.
Για τις εκθέσεις που υποβάλλονται στο πλαίσιο του Εθνικού Κλιματικού Νόμου μπορεί να απαιτείται επαλήθευση σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις και διαδικασίες. Ακόμη και όταν δεν είναι υποχρεωτική, η ανεξάρτητη επαλήθευση ενισχύει την αξιοπιστία των δεδομένων και μειώνει τον κίνδυνο λαθών ή μη τεκμηριωμένων περιβαλλοντικών ισχυρισμών.
Η CarbonPlan οργανώνει τα δεδομένα και τη συνεργασία μεταξύ επιχείρησης, συμβούλου και επιθεωρητή μέσα από ένα κοινό ψηφιακό περιβάλλον.
Ποια πρότυπα χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό ανθρακικού αποτυπώματος;
Τα πιο διαδεδομένα πρότυπα και πλαίσια για την ποσοτικοποίηση εταιρικών εκπομπών είναι το GHG Protocol και το ISO 14064-1.
Το GHG Protocol παρέχει ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πλαίσιο ταξινόμησης και αναφοράς των εταιρικών εκπομπών σε Scope 1, Scope 2 και Scope 3.
Το ISO 14064-1 καθορίζει αρχές και απαιτήσεις για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη διαχείριση και την αναφορά απογραφών αερίων του θερμοκηπίου σε επίπεδο οργανισμού.
Η κατάλληλη μεθοδολογία επιλέγεται ανάλογα με τις υποχρεώσεις, τους στόχους και τις ανάγκες αναφοράς της επιχείρησης.
Πόσο χρόνο χρειάζεται ο υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος;
Ο απαιτούμενος χρόνος εξαρτάται κυρίως από:
- το μέγεθος της επιχείρησης,
- τον αριθμό των εγκαταστάσεων,
- τις πηγές εκπομπών,
- τη διαθεσιμότητα των δεδομένων,
- τα έτη που θα υπολογιστούν,
- το εάν περιλαμβάνεται το Scope 3,
- το εάν απαιτείται επαλήθευση.
Όταν τα στοιχεία είναι συγκεντρωμένα και σωστά οργανωμένα, η διαδικασία ολοκληρώνεται σημαντικά γρηγορότερα. Η χρήση εξειδικευμένης πλατφόρμας μειώνει τον χρόνο χειροκίνητης εισαγωγής, τους υπολογισμούς σε διαφορετικά αρχεία και την πιθανότητα λαθών.
Πόσο κοστίζει ο υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος;
Το κόστος δεν είναι ίδιο για κάθε επιχείρηση. Διαμορφώνεται από τον αριθμό των εγκαταστάσεων και των πηγών εκπομπών, την ποσότητα των δεδομένων, το εύρος των Scope που θα συμπεριληφθούν, τα έτη αναφοράς και την ανάγκη συμβουλευτικής υποστήριξης ή ανεξάρτητης επαλήθευσης.
Για μια σωστή οικονομική εκτίμηση χρειάζεται αρχικά να προσδιοριστούν τα οργανωτικά όρια και οι πηγές εκπομπών της επιχείρησης.
Μπορεί μια επιχείρηση να υπολογίσει μόνη της το ανθρακικό της αποτύπωμα;
Μια επιχείρηση μπορεί να πραγματοποιήσει εσωτερικά τη συλλογή δεδομένων και μέρος του υπολογισμού, εφόσον διαθέτει την κατάλληλη τεχνογνωσία, τους σωστούς συντελεστές εκπομπών και μια συνεπή μεθοδολογία.
Ωστόσο, η χρήση εξειδικευμένου λογισμικού ή συμβούλου βοηθά:
- στην αποφυγή παραλείψεων και διπλομετρήσεων,
- στην εφαρμογή των κατάλληλων συντελεστών,
- στη σωστή ταξινόμηση των εκπομπών,
- στην τήρηση αρχείου τεκμηρίωσης,
- στην προετοιμασία για επαλήθευση και υποβολή.
Η επίσημη υπηρεσία του gov.gr αναφέρει επίσης ότι οι υπόχρεες επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο υπολογισμού εκπομπών του ΥΠΕΝ για τη σύνταξη της έκθεσης.
Μπορεί μια επιχείρηση να υπολογίσει μόνη της το ανθρακικό της αποτύπωμα;
Η CarbonPlan συγκεντρώνει τα δεδομένα εκπομπών μιας επιχείρησης σε ένα οργανωμένο ψηφιακό περιβάλλον και αυτοματοποιεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας υπολογισμού.
Μέσω της πλατφόρμας, η επιχείρηση μπορεί να:
- καταχωρίζει και να οργανώνει τα δεδομένα της,
- υπολογίζει τις εκπομπές ανά κατηγορία,
- παρακολουθεί την εξέλιξη του ανθρακικού αποτυπώματος,
- μειώνει τα λάθη χειροκίνητων υπολογισμών,
- παράγει το απαιτούμενο αρχείο Excel του ΥΠΕΝ,
- συνεργάζεται με συμβούλους και επιθεωρητές,
- προετοιμάζεται για την επαλήθευση και την υποβολή της έκθεσης.
Η πλατφόρμα αναφέρει επίσης χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την αυτοματοποίηση της εισαγωγής δεδομένων και τη μείωση σφαλμάτων.
Copyright © 2024-2026 CarbonPlan.
Powered by INNOVECO | All rights reserved
